Sotheby’s  firması  emlak sektörünü alışagelmiş çizgilerin dışına taşıyor.

Çiçek Bozoğlu / Bodrum Gündem     Değerleme, güvenilirlik,  bilinirlik, bu işi kime ve nasıl götüreceğiniz konusunda donanımlı olmak,  dünya piyasalarında rekabet ediyor olmak  Sotheby’s Realty Turkey’in   ana prensipleri arasında yer alıyor. 

Türkiye’deki nitelikli yapıları, efendi,  kimliği olan gayrimenkulleri, ki  bunların arasında satış fiyatı düşük olanlar da var. Buna  rağmen portföylerine alan Sotheby’s Realty Turkey’in  Genel Müdürü Arman Özver’le  Sotheby’s  ve emlak sektörü üzerine sohbet ettik.

Sotheby’s i sizden dinlemek istiyoruz  Sotheby’s in daha eskilere dayanan müzayede kimliği var.  Sotheby’s Realty 1900 lü yılların sonlarına doğru  emlak sektöründe faaliyet göstermeye başlamış.  Şu an 43 ülkede 573 tane ofise yayılmış devasa ve çok güvenilir bir emlak pazarlama markası. Sotheby’s  Realty Turkey  Hitay yatırımı vasıtasıyla 2010 senesinin  14 Ararlığında Turkey Sotheby’s Realty Nişantaşı’ndaki adresinde faaliyetlerine başladı.  Kompakt ama çok dinamik bir ekibimiz var.

Sotheby’s Realty emlak sektöründeki mevcut firmalardan farklı ne yapmakta?Nitelikli gayrimenkullerin alım- satım ve kiralama hizmetlerini  son derece disiplinli, uluslar arası standartlarda  ve belli kriterleri de göz önüne alarak kişilere ve  kurumlara özel  butik hizmet vermekte.

Nedir nitelikli gayrimenkul?   Türkiye cennet bir dokuya sahip.  Başta İstanbul olmak üzere tarihin ta derinliklerinden gelen, tarihi kimliği olan, mimari kimliği olan sanat eseri  tarzında gerçekten gayrimenkuller var.  Tabii gelişen ülke şartlarında  yine İstanbul başta olmak üzere şehrin merkezinde yükselmeye başlamakta olan  son derece keyifli, olumlu,  medeni çok katlı projeler de var. Bunun yanında bir de eski İstanbul var.  Eski İstanbul’da hiçbir ülkeye nasip olmayan nakış gibi işlenmiş binalardan kurulu ve yavaş yavaş günümüzdeki ekonomiye kazandırılmakta olan  binalarla donatılmış durumda.  İstanbul’un dışına çıktığımız zamanda işte bugün Bodrum’dayız, Ege’deyiz, Antalya’dayız. Bütün bu saydığım lokasyonlar da ülkemizin göz bebeği olan yerler.  Böyle bir hazineyi pazarlamak için, almak- satmak, kiralamak için hizmet veriyoruz.  Bu güne kadar maalesef sektördeki  hizmet kalitesini biz yeterli bulmuyoruz.  Sektördeki disiplinleri biz yeterli bulmuyoruz. 

Sektördeki disiplinleri neden yeterli bulmuyorsunuz?  Bunu sadece parasal değerlerinden bahsetmiyoruz. Ayrıca bunların manevi değerleri ve kimlikleri de var. Bu derece değerli gayrimenkulleri  pazarlarken uluslar arası standartlarda mal sahiplerine veya alıcı adaylarına  hizmet vermek lazım.

Bu uluslar arası standartlar  nelerdir?  Değerleme, güvenilirlik,  bilinirlik, bu işi kime ve nasıl götüreceğiniz konusunda donanımlı olmak,  dünya piyasalarında rekabet ediyor olmak. Yabancıların Türkiye’deki yatırımları açısından  ister alım amaçlı olsun, ister yatırım amaçlı olsun, onların hizmet  beklentilerine, ülkelerinde alıştıkları hizmet kalitesine  cevap verebilecek donanımda olmanız lazım.  Çünkü bu işin bir büyülü  noktası, dakikası vardır.  İster yerli, ister yabancı olsun müşterinize en ufak bir detayda doğru olmayan veya eksik bilgi verirseniz  o büyülü nokta kaybolur, siz de bu işi yapmazsınız. 

Bu durumu örneklemeniz mümkün mü?  Genellikle İstanbul’da rastlıyorsunuz böyle durumlara.  Boğazdaki canım yalıları bazı firma veya kişiler altını çizerek söyleyeceğim bu cümleyi; mal sahiplerinden habersiz olarak kendi web sitelerinde pazarlamaya çalışıyorlar. Bir gayrimenkulü 5 ayrı web portalında görmeniz mümkün. Hepsinde belirtilen fiziksel özellikler ve fiyatlar farklı. Bu şu demektir;  bu sektörde denetim mekanizması işlemiyor. Yaptırım mekanizması, kontrol mekanizması işlemiyor.  Bir sistem var ama derli toplu yürümüyor. Yabancı da bunu affetmez. Bırakın yabancıyı hiç kimse bunu affetmez.  O canım ürünler bir kör dövüşü içinde alıcılarını bulmaya çalışıyor.  Biz yurt dışında emlak pazarlama kriterleri ne ise, aynı şekilde burada uygulamaya çalışıyoruz.

Neden Bodrum?  Birincisi Bodrum’un kendine özel bir dokusu var. Türkiye’nin hiçbir yerinde olmayan mimari bir yapısı var. Lojistik olarak ulaşılması kolay bir noktada.  Bir saatlik mesafede ulaşabileceğiniz uluslar arası  havaalanına sahip ve hizmet kalitesi her geçen gün yükseliyor. Ayrıca nitelikli gayrimenkul açısından da oldukça geniş bir ürün gamı var.

Elinde kendine ait gayrimenkulü olan kişi ve kurumların size gelen taleplerinin hepsine olumlu cevap veriyor musunuz? Eğer seçim yapıyorsanız kriterleriniz nelerdir?  Sadece Bodrum için değil, bütün Türkiye’de ilgilendiğimiz işler için var.  İstanbul’da daha dikkat edilmesi gereken bir husus.  Bütün mülkleri portföyümüze kabul etmiyoruz.  Bizim değerlendirmemiz konusunda yapacağımız bir fiyat çalışması oluyor. Eğer bu fiyat çalışmasıyla, mal sahibinin belirlediği fiyat arasında  ciddi bir fark varsa ve bizim gözümüz bunu kesmiyorsa  portföyümüze kabul etmiyoruz bunu. 

Nasıl bir çözüm yolu izliyorsunuz?  Ara çözümler var.  Ortak bir noktada buluşmak için SPK lisanslı değerleme firmalarıyla çalışıyoruz.  Gerekirse bu rakamlara ulaşmaya çalışıyoruz.  Ayrıca herhangi bir gayrimenkulün farklı problemleri olabiliyor. Mesela tapusunda problem olabiliyor. Hisseli tapu olabiliyor, üzerinde bir takım mali tedbirler olabiliyor  veya fiziki problemleri olabiliyor.  Yasal olarak satılmamasını gerektiren bir pürüzü varsa da bizim portföyümüze giremiyor.  İstanbul’da 1. Derece tarihi eserler vardır Boğaz kıyısında. Bunlar alınabilir ve satılabilir. Ama  herhangi bir şekilde çivi dahi çakamazsınız.  Bu Shoteby’s Turkey tarafından portföye alınabilir, satılabilir. Çünkü yasal olarak alım- satımında herhangi bir problem yoktur. Ama 1. Derece tarihi eser olduğu daha ilk dakikada alıcı adayına telaffuz edilir.  Bu bütün portföyümüz için geçerlidir. Biz eğer ufak tefek pürüzleri baştan bilirsek, gelen alıcıyla da aynı şeffaflıkta paylaşırız ve kararı ona bırakırız.

Bu işi hali hazırda yapan aracı kişi ve kurumlar var ülkemizde. Kendi portföylerini size getirdiklerinde böyle bir çalışmaya da açık mısınız?  Bu işin kuralları ve disiplinleri var.  Turkey Sotheby’s in üzerinde durduğu en önemli kuralı “Tek Yetkili Anlaşma” yapmaktır. Sizin eğer bir gayrimenkulünüz varsa, biz size tek yetkili bir anlaşma öneririz. Kabul ettiğiniz takdirde bu mal belli bir süreyle bizim portföyümüzde kalır ve sadece biz bunun yetkilisi biz oluruz. Her bölgede olduğu gibi Bodrum’da da çok değerli kurumlar var.  Belli disiplinler çerçevesinde iş birlikler olabilir mi? Olabilir.  Onu da vaka bazında değerlendirmek gerekir.

Bodrum’a yönelik ileriki aşamada projeleriniz ve planlarınız nelerdir?   Bütün dünya bir ekonomik krizden çıkmaya çalışıyor ve Türkiye’de bundan ister istemez etkilendi.  Dünyayla bizim ülkemizi karşı karşıya getirdiğiniz zaman yabancının da hatta  yerli insanların Bodrum’da ikinci bir ev alması için belli bir olgunluğa erişmesi lazım bu pazarın.  Bodrum’da olmaktan çok mutluyuz. Çok müthiş bir talep gördük.

Gayrimenkul alımlarında bankaların uyguladığı kredi oranı oldukça yükseldi. Siz portföyünüzde olumsuz bir etkilenme yaşadınız mı?  Doğal olarak emlak sektörüne etki eder. %1 lerin altında olan kredi oranları %1 lerin üstüne çıktı, sanki biraz daha yukarılara gidecek gibi. Ama daha da enteresanı  kredilendirme oranı %75’lerden %60’lara doğru gelmeye başladı.  Biz niş bir kesime hitap ettiğimiz için ve tabii bu tür gayrimenkuller de değerli gayrimenkuller olduğu için, bu profil çok fazla etkilenmeyebilir. Bunu da vurgulamak lazım. Ama bu demek değildir ki gerek Bodrum, gerek İstanbul olmak üzere Türkiye’nin belli başlı yerlerinde biz illa çok yüksek değerdeki gayrimenkullerle ilgileniyoruz.  Bodrum’da da,  İstanbul’da da fiyatı düşük olabilir, ama efendi, nitelikli, kimliği olan bir gayrimenkul olabilir.  Bu efendi lafını çok seviyorum, tam oturuyor buna.  Dolayısıyla onlar da bizim çalışmayı çok tercih ettiğimiz gayrimenkullerdir.

Türkiye’nin yada bölgesinin tanınmış simaları veya aileleri de ister istemez krizden etkilendiler. Fakat ellerindeki  gayrimenkullerinin satışının da etrafları tarafından duyulmasını pek istemezler. Böyle bir duruma nasıl bir çözüm getiriyorsunuz?  Uluslar arası standartlarda hizmet verdiğimizi daha önce de  ifade etmiştik.  Bunların içinde  eğer menkul sahibi veya alıcı böyle bir gizlilik talep ediyorsa; biz firma olarak bunu sağlamakla yükümlüyüz.  Bu bilgi kesinlikle kendi bünyemiz içinde muhafaza edilir.