Çoğumuz çocukken sofraya oturduğumuzda, tabağımızdakini bitirmemiz beklendi. Açlığımızdan çok kurallar konuştu, duygularımızdan çok alışkanlıklar. O gün öğrendiklerimiz, iyi niyetle bize aktarılan doğrular olarak bugün hâlâ sofralarımıza eşlik ediyor.
Ancak her kuşak, bildiklerini gözden geçirme ve daha iyisini inşa etme şansına sahiptir. Çocuklarımızın beslenmesi, geçmişten gelen kalıpları sorgulamak ve yeni bir dil kurmak için önemli bir fırsattır.
Bu yazı bir diyet serisi değildir; bir alışkanlık, farkındalık ve ebeveynlik serisidir. Kaldı ki “diyet” kelimesi köken olarak Latince’de yaşam biçimi anlamına gelir. Ancak toplumumuzda bu kelime, hem söylemde hem de uygulamada çocuklara kısıt, suçluluk ve yetersizlik duygusuyla yansıtılmaktadır. Bu algıyı dönüştürmek ise listelerden önce, ebeveynler olarak bizim elimizdedir.
Çocukluk Çağında Beslenme Neden Bu Kadar Önemli?
Çünkü çocukluk çağı beslenmesi sadece bugünü değil; çocuğun beden algısını, yeme davranışını, hastalık risklerini ve kendisiyle kurduğu ilişkiyi belirler.
Bilimsel çalışmalar gösteriyor ki:
- Çocuklukta kazanılan beslenme alışkanlıklarının %70’ten fazlası yetişkinliğe taşınıyor
- Obezite, diyabet ve yeme bozukluklarının temeli çoğu zaman çocuklukta atılıyor
- Ama aynı şekilde sağlıklı ilişki de çocuklukta kurulabiliyor
EBEVEYNLER İÇİN GERÇEKLER
- Sürekli kontrol edilen çocuklar, büyüdüğünde kontrolü kaybetmeye daha yatkın
- Yasaklanan yiyecekler daha cazip hale gelir
- Kilo odaklı konuşmalar beden algısını zedeler
Bunların yerine
- Dengeli ve esnek yaklaşım, uzun vadede daha sağlıklıdır
- Çocuğun sürece dahil edilmesi sorumluluk geliştirir
- Ebeveynin tutumu, menüden daha etkilidir.
Çocuğunuz bugün ne yediği kadar, yarın yemekle nasıl bir ilişki kuracağı da önemlidir.
Görev 1: Sofra Gözlemi
Bu hafta en az 1 öğünde şunu fark edin:
- Çocuğunuza “ye / yeme” dediğiniz anlar
- Tokluk sinyalini fark edip etmediğiniz anlar
! Müdahale etmeyin, sadece gözlemleyin.
Görev 2: Dil Değişimi
Bu hafta şu cümleleri bilerek kullanmamaya çalışın:
- “Bir lokma daha ye”
- “Bitir tabaktakini”
- “Onu yemezsen bunu yiyemezsin”
Yerine sadece şunu sorun:
“Şu an aç mısın, tok mu hissediyorsun?”
Görev 3: Rol Model Farkındalığı
Kendinize sorun:
- Çocuğum beni yemek yerken nasıl görüyor?
- Diyet, kilo, suçluluk dili kullanıyor muyum?
! Çocuklar dinlemez, izler. Bu yüzden beslenmede değişimi önce kendimizden başlatmak, onlara verebileceğimiz en güçlü mesajdır.
NEDEN BU GÖREVLER?
Çünkü araştırmalar gösteriyor ki:
- Farkındalıkla başlayan küçük değişimler
- Büyük ve kalıcı davranışlara dönüşüyor
Bu yazı, çocukluk çağında beslenmeye dair hazırlanan haftalık ebeveyn serisinin ilk yazısıdır. Devamını haftaya sizlerle buluşturana kadar, ilk haftanın küçük ama etkili görevlerini tamamlamayı unutmayınız.
Bu süreci daha yakından takip etmek isteyen ebeveynler için, ilk görüşmeye özel olmak üzere her cumartesi ücretsiz ölçüm ve beslenme değerlendirmesi yapıyorum. Randevu için iletişime geçebilirsiniz.
Diyetisyen Hatice Ataman Çam
