Ayhan KARAHAN-BODRUM

Son yılların en soğuk kışı yaşanıyor. Bilim adamlarının bir bölümüne göre “Küresel soğuma” alametleri boy veriyor. Küresel olarak ya yanıyoruz ya da donuyoruz. Geçtiğimiz hafta yüzlerce insan dünyanın farklı bölgelerinde donarak hayatını yitirdi. Ülkemiz de bu ölümlerden ciddi oranda payını aldı. Zaten ne zaman uluslararası boyutlarda felaket yaşandıysa, Anadolu grafiğin hep üst çizgilerinde dolaşmıştır. Soğuğu iliklerinde en çok Van hissetmektedir. Üstelik her boyutta… Devlet soğuk elini dahi esirgerken, bürokrasi soğuk yüzüyle baktı Vanlılara. Gazeteler “Van’da bir çocuk daha soğuktan öldü” gibi başlıklarla kuru, duru, sıradan haberler geçmekte…

Mevsimlerin oluşumu mitolojideki bir inanışa göre şöyle gerçekleşmiş: Tanrıların tanrısı Zeus ile buğday tanrıçası Demeter’in, Kora adlı bir kızları vardır. Yeraltı tanrısı Hades, Kora’yı yerin yedi kat altına kaçırır. Demeter her yerde arar kızını bulamaz. Hades’in kaçırdığını öğrenince Zeus’tan yardım ister. Zeus araya girer Hades ile konuşur. Şöyle bir uzlaşı üretilir. Kora yılın dörtte birini Hades ile dörtte üçünü annesiyle geçirecektir. Kızına kavuştuğu zamanın dörtte birine denk düşen ilk dilimde Demeter’in yüreği cıvıl cıvıldır, tüm bereketini sunar doğaya. İlkbahar olmuş kuşların, çiçeklerin, kelebeklerin de sevince ortak olduğu dönemin adı. Zaman ilerlemeye devam edince Demeter’i, kızından ayrılacağı fikri sarmalamaya başlamış. İçi yanmış, bereket sunduğu topraklar çatlamış. Yaz denmiş ikinci zamanın adına. Son döneme girildiğinde yani ayrılığın arifesinde Demeter, sararıp solmaya başlamış. Hüzün hakim olmuş yüreğine. Yaprak dökümü mevsimin adı Sonbahar olmuş. Kora’nın, Hades’e uğurlandığı mevsimde buz tutmuş Demeter’in ruhu. Yeryüzünden her bir güzelliğini esirgemiş. Kış denmiş bu uğursuz mevsimin adına.

Demeter’in, Van’da 6.5 yaşındaki Öznur’unu kaybeden anne Pakize Örgün’den daha şanslı olduğu kesin. “Depremden kurtulduk, ama soğuktan öleceğiz” diyordu Pakize ana. Nitekim naylon çadırda süren hayattan bir can eksildi. Öznur kızının ölümü tabip raporlarına “Soğuktan, zatürreden”, medya haberlerine “Bir çocuk daha soğuktan…” diye işlenmişti. Pakize ana şimdi 1 yaşındaki ikiz kızlarını hayatta tutma mücadelesi veriyor karlar altında ve üstünde. Çünkü ikiz bebeler de rahatsızlanmış, hastaneye kaldırılmış. Van’da çocuk ölümü sadece donarak gerçekleşmiyordu. 12 yaşındaki Mikail, 11 yaşındaki Bahar ve 6 yaşındaki İsmail kardeşler çadırlarının sobadan tutuşması sonucu yanarak ömür sonlandırdılar. Yanarak ya da donarak ölüm… Üç evladının acısını içinde kor gibi taşıyan Behice Tolukan ana da, Demeter’den şanssız. Bir daha kavuşmamacasına toprağın altına uğurladı üç canını Behice ana. Van’da soğuktan ölümün perdesi 7 yaşındaki Deniz Olgun ile aralanmıştı. Aile kendi üretimi olan naylon çadırda kalıyordu. Naylon çadırda soba dahi yokmuş. Ama kudretli devlet, şefkatli kollarıyla sarmış Deniz’in ölümü sonrasında Olgun ailesini. Normal çadır verip aileyi naylon çadırdan kurtarmış. Üstelik bir de katalitik soba vermiş. “Allah bu devlete zeval vermesin.” Deniz ölümüyle ailesini çadır ve soba sahibi yaptı. Bedelini yaşamıyla ödeyerek belki de ailesini yaşattı. Van’da bedeni kömürleşen 3 aylık Mehmet ve 3 yaşındaki Mustafa bebe sonrası, devlet ve medya is kokulu çocuk mezarlarına çetele tutmaya devam ediyor. 11 çocuk yanarak ölmüş. Belki de bu çocuklar büyüyebilseydiler, yaşayabilseydiler polise-askere taş atacaklardı. Onların ne ip atlayacak, ne kalem tutacak ne de taş kavrayacak elleri yok artık. Soba olan çadırlarda ölüm, sadece alevle tutuşturarak gelmiyor? Aynı zamanda gaz ile zehirleyerek de uğruyor çadırlara. 13 yaşındaki Derya ve 14 yaşındaki Umut Vural kardeşler de sağlıksız sobadan çıkan karbon monoksit gazından zehirlenerek yaşamla vedalaşmışlardı. Ölüm en merhametsiz yüzüyle karlar üzerinde, çocukların bedeninde kol geziyor Van’da…

Başbakan depremin vurduğu mazlumlara “Ağustosu bekleyin” demişti ya. Ne yapsın idi donarak, yanarak, zehirlenerek ana kucağından toprağa düşen çocuklar? Oysa ölüm ağustosu beklemiyordu. Deprem vergilerini duble yollara harcadınız demek!!! Yanarak, donarak, zehirlenerek ölen çocukların, minik bedenleri sizin asfaltlarınızın altında yatıyor şu anda. Abdullah Gül ise Van’da bunlar olurken, bir tavuk çiftliğini detaylı bir şekilde inceliyormuş. Sanırım o da “Tavuk mu ileri demokrasiden çıkar, ileri demokrasi mi tavuktan…” derin çalışması içerisindeydi. Devlet işleri mühimdir, bekletmeye gelmez. Van’da kınalı kekliğini yitirmiş bir annenin çığlığının gökyüzünün ıssızlığında yankılandığı saatlerde; Abdullah Gül yüzüne en güleç ifadesini kondurmuştu. Köşk bahçesinde kartopu oynarken, medyaya görüntü veriyordu. “Van’da önümüzdeki 3-5 yıla değin yetecek gıda, erzak mevcut” diyen bakana da sormak gerekir mi acep? Durum öyle idiyse; bostana danalar girdi de, Van’da çocuklar onun için mi açlıktan ölüyor? Bu ülkenin Hadesler’inin, mitolojik Hades’e göre vicdanları daha bir nasırlı, yürekleri daha bir kör.

Peki, fena halde hür teşebbüsün aymazlığına ne demeli? Turkcell medyaya gönderdiği bilgi mailinde Türkiye Kumbarası oluşturuşundan, Van’ı eğitime bağlayışından, nakdi yardımlarından v.s. söz etmiş. Turkcell öyle bir kent yaratmış ki; insanın Van’da ömür tüketesi geliyor. Yakında yurdun dört bir yanından Van’a göç başlarsa kimse şaşırmasın. Ama yakın mesafeden göründüğü kadarı ile Turkcell’in cansiperane, göz yaşartan, yürek kabartan çabalarına karşın insanlar hayatın kapsama alanı içersinde kalamamış. Bebekler ise, “Turkcell ile hayata bağlanamamış”.

Van’a kar yağıyor; benimse Bodrum’un mavi karanlığında yüreğim titriyor, ruhum üşüyor. Ve bir fotoğraf, baktığım hiçbir yerden kaybolmuyor. Yanarak ölen Dolukan kardeşlerden, büyüğü bir resim çizmiş. Fay hattının yuttuğu evlerini çizmiş özenerek. Resmin üzerine de “Van’da deprem oldu” diye yazmış. O resmin de yarısı yanmış. Bu çocuklara, yok olan sıcak yuvalarını düşlemek dahi yasaklanmış. Belki de; başka tanrının çocukları oldukları için, hayatları ve düşleri karardı. Resmin üzerindeki yazı gerçekten doğru: “Van’da deprem oldu.” Ve Van ölümün kol gezdiği beyaz karlar üstünde sallanmaya, enkaz altında kalmaya  devam ediyor. Beyler ise altında cesetlerin yattığı, ölüm kokulu duble yollarda seyir halindeler… Yolunuz açık olsun demeyeceğiz elbette, onlar “Durmak yok yola devam” dese de… Unutulmasın ki; bu kanlı yolun altında yatan bebekler, bizlerden ve hayattan alacaklı gittiler.

Not: Şu an Van’da 70 bin kişi çadırlarda, 90 bin kişi konteynırlar da yaşamaya devam etme kaygısı ve telaşında. 300 bin kişi ise kenti terk etti. Kent boşalırken “Keşke gitmeseler, bir kent yok oluyor” üzgünlüğü ve hayıflanması içerisindeydik. Şimdi “Acaba 300 bin Van’lı kentten kaçmasaydı ne olacaktı” sorusuna yanıt dahi aranmaz.

                                                                                                              ayhankarahan@gmail.com