Her İsteyen Her Yere Teknesini Bağlayamayacak

Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (ÇŞİDB) bünyesinde deniz ve kıyı alanlarında yeni bir düzenleme sürecinin başladığını duyurdu. Bakan Kurum’un açıklamasına göre “her isteyen her yere teknesini bağlayamayacak” ifadesiyle özetlenen sistem değişikliği, Türkiye’nin kıyılarında deniz trafiğini planlı hâle getirmeyi, çevresel zararları azaltmayı ve koylarda kontrolsüz demirleme uygulamalarını sonlandırmayı hedefliyor.

Ne değişiyor?

• Bakanlık, İMEAK Deniz Ticaret Odası (DTO), Türkiye Gemi İnşa Sanayicileri Birliği (GİSBİR) ve Piri Reis Üniversitesi ile birlikte “Deniz Kıyı Alanları Tekne İmal ve Çekek Alanlarının, Bağlama ve Barınma Yerlerinin… Mapa-Şamandıra Noktalarının Belirlenmesi” başlıklı bir protokol imzaladı.

• Protokol kapsamında; tekne imal ve çekek alanlarının, bağlama/şamandıra noktalarının fizibilite çalışmaları yapılacak, hangi koylarda hangi sistemlerin olacağı belirlenecek.

• Pilot uygulama kapsamında özellikle Fethiye‑Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi gibi hassas kıyı ekosistemlerin bulunduğu bölgeler öncelik alındı.

• Amaçlar arasında: atıkların denize karışmasının önlenmesi, deniz çayırlarının ve ekosistemin korunması, yat-tekne bağlamalarında çevreyle uyumlu sistemlerin uygulanması yer alıyor.

Koylar ve bağlama sistemi neden önem kazanıyor?

Üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye’de kıyılar, tekne turizmi ve yat bağlama açısından hem ekonomik hem çevresel açıdan önemli. Ancak uzun yıllardır koylarda plansız bağlama ve demirleme uygulamaları ekosisteme zarar verebiliyor: deniz çayırlarının yok olması, atıkların derinlere ulaşması, deniz canlılarının habitatlarının bozulması gibi riskler gündemde. Yeni düzenleme buna karşı bir yanıt olarak değerlendiriliyor.

Ne zaman ve nerelerde geçerli olacak?

Bakan Kurum’un açıklamasında, sistemin öncelikle pilot bölgelerde başlayacağı, ardından Marmara, Ege ve Akdeniz kıyılarına yayılacağı belirtildi. Yani Türkiye’nin yaz-deniz turizminin yoğun olduğu kıyı ilçelerinde yakın zamanda bu düzenlemenin uygulanmaya başlaması bekleniyor.

Kimleri ilgilendiriyor?

• Yat/tekne sahipleri ve bağlama alanı arayanlar

• Marina ve çekek-alım/çekek alanı işletmeleri

• Koy çevresinde tatil-turizmle bağlantılı iş yapanlar

• Kıyı yönetimi, çevre koruma teşkilatları ve belediyeler

Neler bekleniyor?

• Koylarda bağlama yerleri için şamandıra ve mapa sistemi netleşecek

• Bağlama-demirleme için belirlenecek alanlar resmi olarak ilan edilecek

• Bağlama izni olmayan veya belirlenmemiş bölgelerde teknik yaptırımlar olabilir

• Ekosistem koruma açısından denetimler artabilir