Genelde büyük yangınlar şehir dışlarında, geniş arazi ve büyük ormanlarda, geniş yer kaplayan çalılarda insan hatası veya aşırı sıcaklardan meydana geliyorlar. İşte bu gibi yangınlar başlar başlamaz, hele aşırı rüzgâr sayesinde başka alanlara sıçramadan derhal müdahale edilmesi lazım.
Bence bugünkü teknoloji bu gibi yangınları yarım saat içerisinde hemen durdurabilir kanaatindeyim, lakin insanoğlu, yani bilim adamları tabiatı korumaya yarayan araştırma ve çalışmaları hep askıya alırlar. Buna depremleri de katabiliriz. Deprem ön sinyallerinin varlığını ispat etmek için sadece ben (1970 yılından beri) ve sadece biz GeoCosmo değil dünyada onlarca büyük üniversiteler ve bilim akademilerinde de çalışmalar yaptı ve binlerce bilimsel makale yayınlandığı halde, nedense yatırımcılar çok çabuk kar edebilecekleri projelere yatırım yapmayı tercih ediyorlar.
Depremlerde insan kaybını inanılmaz derecede azaltacak olan Deprem Ön Sinyalleri projesi hala yatırımcı bulamadı, büyük yangınları hemen bastırabilecek teknoloji her nedense bilindiği halde bir türlü meblağ bulunup hayata geçirilemiyor.
Yangında Los Angeles’da milyarlarca dolarlık hasar meydana geldi, onlarca insan ve belki de yüzlerce hayvan hayatlarını kaybettiler. Burada bütün dünyanın izlediği yangın resimlerinin ve bu konudaki makaleleri yazmama gerek yok. Ama en acı tarafı, herkes orada yaşayan insanların çok zengin olduklarını zannediyor. Katiyen doğru değil, yüzlerce orta halli aileler evlerini kaybettiler. Ayrıca sigorta şirketleri batma durumuna geldikleri için birçok aile de sigortadan tazminat alamıyor. Bu aileler her zaman yangına karşı aidatlarını ödedikleri halde belli bir tavan ödeme tutarı üzerinde yardım alamıyorlar.
Kısacası alacakları koca bir HİÇ!
SUNİ BULUT VE SUNİ YAĞMUR YAPMAK
Aşağıda suni yağmur bulutlarının nasıl yapılabileceği hakkında kısa bilgiler yazdım. Zaten bu konuda birçok makale ve çalışma mevcut ama Los Angeles yangını gösterdi ki, her şey masa üzerinde kalmış ve hiç birisi tatbik edilmemiş.
Bulutlardan yangın söndürmek için iki olaya ihtiyaç vardır.
Suni bulut yapılması
Bu bulutun aşırı yağış verebilmesi için kimyasal katkıların ilave edilmesi.
Eser Şahin in yazısında şu bilgilere rastlıyoruz. NASA’nın bazı ülkelerin gökyüzünde yapay bulut yaratması, Dünya’nın üst atmosferine ilişkin daha fazla bilgiye ulaşmamızı amaçlayan bilimsel bir deney. Bu yapay bulutlar, Dünya yüzeyinden yaklaşık 80 ila 400 kilometre yükseklikte bulunan yüksek irtifa sondalarından havaya salınan kimyasal bileşikler ile üretiliyor.
Bu deneylerde kullanılan en temel kimyasal madde, yapay buhar içerisinde görünecek şekilde bir ışık etkisi yaratan Tri-metil alüminyum (TMA). NASA, bu bileşiklerin çevreye ve Dünya’daki yaşam popülasyonu adına tamamen zararsız olduğunu garanti ediyor. Aslında bu tür bileşikler, örneğin baryum, lityum ve alüminyum bileşikleri, havai fişeklerin içerisinde bulunuyor. Özetle NASA’nın yapay bulut üretiminde kullandığı bileşiklere, aslında günlük hayatımızdaki bazı etkinlikler aracılığıyla zaten aşinayız.
NASA’nın yapay bulut deneyini bir perspektife oturtmak gerekirse; sondalardan havaya yaklaşık 0,4 kg malzeme salınıyor. Bu malzeme, ortalama bir havai fişek gösterisinde kullanılan miktardan çok daha azına eşdeğer. Ayrıca bu yapay bulutlar, yerden ortalama 9 ila 13 kilometre yükseklikte seyreden ticari uçakların çok daha yükseğinde oluşturuluyor.
Öte yandan suni yağmur yapabilmek için ise yani yapay yağmurun gerçekleşmesi için öncelikle bulutun olması şart. Bulut yeterince soğuduktan sonra, havada doğal olarak bulunan yoğunlaşma çekirdeği adı verilen zerreciklerin üzerinde su birikmeye başlar. Sonrasında büyüyen damlalar yer çekiminin etkisiyle yere doğru düşmeye başlar. Bu sürecin, yani yoğuşmanın başlaması için bulutların yeterince soğuması gerekir. Fakat yoğunlaşma gerçekleşse dahi çekirdekleri yoksa yağış oluşmaz.
Suni yağışta ise bulutlara buz parçacıkları vererek yağış oluşması sağlanır. Aslında çekirdeği vermekte olup, bulutlara tohumlama yapılmakta. Bulut tohumlamasında; Amonyum nitrat, bakır sülfür, kurşun iyodür, kadmiyum iyodür, CO2 buzu gümüş iyodür elementleri kullanılır.
Sadece Dubai deki facianın (aşırı sel baskını) bir daha yaşanmaması için bu olay gerçekleştiğinde meteorolojik şartlara çok dikkat etmek lazımdır.
Bugün Mars a giden, NASA herhalde bu konuyu ele alacak ve çok daha geliştirecek. Umarım bu araştırmalar sonucunda elde edilecek olan teknoloji de hele yaz aylarında dünyanın dört bir köşesinde meydana gelebilecek yangınların çoğunu daha başlamadan söndürebilecek.
Böyle bir vahşi dünyada artık biraz optimist olmaya karar verdim.
