7582 SAYILI TORBA KANUN MECLİSTEN GEÇTİ…
Bozkırın sarı nefesi, Mayıs’ın içine çökmüş.
Bir taşra kasabasında zaman, tozlu perdelerin arasından süzülür. Muzaffer, İstanbul’dan gelir; elinde kamera, cebinde babasının hayali.
Film çekecek, üstelik amcasını oynatacak, toprağı konuşturacak…
Nuri Bilge Ceylan’ın “Taşra Üçlemesi”nin ikinci filmi Mayıs Sıkıntısı. İlki Koza ve üçüncüsü Uzak…
Değişen bir şey yok Doğu Mahallesinde. Memleket aynı tas aynı hamam. Mutlak sıkıntıyla geçti ömrümüzden bir mayıs daha…
Bu ay gündem yoğun önemli vergisel değişiklikler oldu. Vakit kaybetmeden başlayalım isterseniz.
- 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Türkiye’ye yabancı yatırımı ve nitelikli personeli çekmek, üretim ve transit ticareti teşvik etmek ve vergi borçlarının yapılandırılmasını düzenlemek amacıyla çıkarılmıştır. Resmi Gazete’de henüz yayımlanarak yürürlüğe girmeyen kanun, iş dünyası ve vergi alanında önemli değişiklikler getiriyor.
Bu kanun, varlık barışı dahil vergi ve finansla ilgili 7 ayrı kanunda değişiklik öngörüyor. Yürürlük ve yetki maddeleriyle birlikte toplam 15 maddeden oluşuyor.
1.-6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun…
- Vergi Borçlarında Tecil (Taksitlendirme) Süresi: Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle, vergi borçlarında azami taksitlendirme (tecil) süresi 36 aydan 72 aya çıkarıldı. Ayrıca teminatsız tecil edilebilecek borç sınırı 1 milyon TL’ye yükseltildi.
Dağ fare doğurdu. Şaka gibi! Şirketler borç yapılandırması beklerken gele gele tecil uygulamasını boyayıp, cilalayıp vatandaşa kakalamaya kalkışmak.
1 milyon borcu olan mükellef 72 ayda yaklaşık 10 milyon olarak ödeme yapacak. Durumu olsa zaten yapardı. Üstelik her borç için geçerli değil. Gelir/kurumlar vergisi, SGK, MTV tecil edilebilir; ÖTV, BSMV, özel iletişim vergisi, bazı harçlar kapsam dışı.
Otomatik hak değil. “Zor durumdayım” demek yetmiyor; vergi idaresi mali durumu detaylı inceliyor.
Yani süre 2 katına çıktı ama hem kapsam dar hem de onay şart. Ölme eşeğim ölme durumları! Kanunun bence en yumuşak karnı bu düzenleme oldu diye düşünüyorum.
2.- Gelir Vergisi Kanunu…
1.Yurt dışı gelir istisnası – Mükerrer 20/D
Türkiye’ye dönen ve son 3 yılda burada ikamet/mükellefiyeti olmayanlar için: Yurt dışı kazançlara 20 yıl gelir vergisi yok. Beyan da yok. Ama yurt dışında ödenen vergi Türkiye’de mahsup edilemez. Şart bozulursa vergi + ceza geri alınır.
- Teknogirişim pay senedi istisnası
Çalışana verilen pay senetlerinde vergi istisnası 2 katına çıktı: 1 yıllık brüt ücret → 2 yıllık brüt ücret. Elde tutma süresi de kısaldı.
Özetle: Yurt dışından dönenlere 20 yıl vergi muafiyeti geldi. Teknogirişim çalışanına vergi avantajı 2 katına çıktı, süre şartı esnetildi.
3.-Veraset ve İntikal Vergisi Değişikliği…
Yurt dışı gelir istisnası 20/D maddesinden yararlananlar için özel oran: İstisna süresi içindeki miraslarda veraset ve intikal vergisi %1 olacak.
Özetle: 20 yıl istisna hakkı olanlara, bu dönemde miras kalırsa normal tarifeler yerine sadece %1 vergi uygulanacak.
4.-Kurumlar Vergisi m.10/1-i Değişikliği…
- Transit ticaret istisnası
Yurt dışından alıp Türkiye’ye sokmadan yurt dışında satma/aracılık kazancının %95’i vergiden istisna. İstanbul Finans Merkezi’nde %100. Şart: Kazanç Türkiye’ye getirilecek, taraflar yurt dışında olacak.
- Nitelikli hizmet merkezi istisnası
Yurt dışı hizmet kazancının %95’i istisna. İFM’de %100. Süre: 20 yıl.
Ortak: Cumhurbaşkanı oranları değiştirebilir.
Özetle: Transit ticaret ve yurt dışı hizmet kazançlarına %95-%100 kurumlar vergisi istisnası geldi. İFM’de tam istisna. Amaç: Türkiye’yi ticaret-finans merkezi yapmak.
Kurumlar Vergisi m.32/7 Değişikliği…
Sanayi sicil belgeli fiilen üretim yapan kurumların sadece üretim kazançlarına %12,5 kurumlar vergisi.
Zirai üretim yapan kurumların zirai kazançlarına da %12,5.
Özetle: İhracatçıya özel indirimden vazgeçildi. Onun yerine üreticiye ve çiftçiye sadece üretim kazançlarında %12,5 vergi getirildi. 2027’de başlıyor.
Kurumlar Vergisi Geçici Madde – Varlık Barışı…
Amaç: Yurt içi/yurt dışı kayıt dışı parayı, altını, dövizi sisteme sokmak.
Nasıl:
- Süre: 31.07.2027’ye kadar bankaya/aracı kuruma bildir.
- Şart: Yurt dışı varlık 2 ayda Türkiye’ye getirilecek. Yurt içi varlık kayıtlara alınacak, 2 yıl işletmeden çekilemeyecek.
Maliyet: Bildirimde %5 vergi. Yatırım araçlarında tutulursa oran düşüyor. Ödenen vergi gider yazılamaz, mahsup edilemez.
Avantaj: Bildirilen varlığa geçmiş vergi incelemesi yok. Şart bozulursa vergi + ceza + faiz geri gelir.
Özetle: %5 vergi öde, varlığı getir/kaydet, geçmişi sil. Uymazsan af kalkar, hepsi faiziyle geri alınır.
5.- İstanbul Finans Merkezi Kanunu Değişiklikleri…
- Kapsam değişti:
Vergi avantajları “katılımcı belgesi almış finansal kuruluşlar” “katılımcılar” olarak genişletildi.
- Personel avantajı kalktı:
Nitelikli hizmet merkezlerinde çalışanlar için ücret gelir vergisi istisnası kaldırıldı. Artık vergi ödeyecekler.
- Süre uzadı:
Teşvik süresi 2031 yılı 2047 oldu, +16 yıl. Bazı 5 yıllık süreler 20 yıla çıkarıldı.
Özetle: Kurumlara istisna genişledi ama personele vergi avantajı bitti. Rejimin süresi 2047’ye kadar uzatıldı.
- Nitelikli Hizmet Merkezi Modeli: Türkiye’yi bölgesel bir merkez haline getirmek amacıyla yurt dışı faaliyet odaklı şirketler için “nitelikli hizmet merkezi” tanımı yapıldı. Bu merkezlerde çalışan nitelikli personele brüt asgari ücretin 3 katına kadar (İstanbul Finans Merkezi bölgesinde ise 5 katına kadar) ücret gelir vergisi istisnası getirildi.
- Teknogirişimlere Hisse Senedi Teşviki: Teknogirişim rozeti taşıyan şirketlerce çalışanlara verilen pay senetlerindeki gelir vergisi istisnası, yıllık brüt ücretin iki katına çıkarıldı.
- 7582 sayılı Kanun, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’na Ek Madde 1 ekleyerek “Nitelikli Hizmet Merkezi” (NHM) rejimini getirmiştir. Bu düzenleme ile uluslararası şirketlerin Türkiye’yi bölgesel bir merkez veya üs olarak kullanmasını kolaylaştırmak amaçlanmaktadır.
- 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun…
7582 sayılı Kanun ile yapılan değişikliğin en net özeti :Ar-Ge ve tasarım personeli ücretlerindeki damga vergisi istisnasına brüt asgari ücretin 40 katı sınırı getirilmiştir.
Ama toprak suskun.
Amca, ormana diktiği fidanlar için tapu ister devletten.
Baba, yerin altına gömülen su borularının kederinde.
Çocuk, yumurtadan çıkan civcivin telaşında, hayatı ilk kez avucunda tutar…
- Bu ay diğer çok önemli bir değişiklik 7579 Sayılı Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı KHK’de Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun – 7/5/2026 kabul, 22/5/2026 RG’de yayınlandı.
Çok özet haliyle gelen başlıca değişiklikler nelerdir onları verelim? Çünkü bu düzenlemeler hepsi ayrı bir makale konusu.
Tapu ve Değerleme Tarafı…
Değerleme raporları elektronik zorunluluk:
SPK ve BDDK’nın yetkilendirdiği kuruluşların konut finansmanı/sermaye piyasası için hazırladığı değerleme raporları, raporu düzenlettiren banka/finans kurumu/kamu kurumu tarafından rapor tarihinde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne elektronik ve bedelsiz gönderilecek.
Her gayrimenkul satışında mı bu durum geçerli olacak? Hayır değil. Sadece belirli durumlarda zorunlu.
Kimleri kapsıyor?
- Raporu hazırlayan: SPK veya BDDK tarafından yetkilendirilmiş değerleme kuruluşları
- Raporun konusu: Sadece “konut finansmanı ve sermaye piyasası mevzuatı gereğince” düzenlenen değerleme raporları
- Göndermekle yükümlü olan: Raporu düzenlettiren banka, finans kuruluşu veya kamu kurumu
Pratikte ne demek?
Kapsama giren işlemler: Konut kredisi kullandırırken bankanın istediği ekspertiz raporu, bir gayrimenkul yatırım fonunun portföy değerlemesi, ipotek teminatlı menkul kıymet ihracı gibi SPK/BDDK mevzuatı gereği zorunlu olan değerlemeler
Kapsama girmeyen işlemler: Normal tapu devrinde, tarafların kendi aralarında anlaşıp satış yaptığı, kredi kullanılmayan, SPK/BDDK düzenlemesine tabi olmayan standart gayrimenkul alım-satımları. Bunlarda zaten değerleme raporu zorunluluğu yok.
Özetle: Kural “her satışta rapor gönder” demiyor. “Zaten SPK/BDDK mevzuatı gereği rapor hazırlatmak zorundaysan, o raporu artık TKGM’ye de elektronik yolla bedava göndereceksin” diyor
Amaç: Tapu’da gerçek rayiç değerlerin toplanması, spekülatif fiyatların ve düşük beyanın önüne geçilmesi.
Kat Mülkiyeti / Site-Apartman Yönetimi…
İşletme projesi denetimi: Onaylı işletme projesi yoksa yöneticinin gecikmeden geçici işletme projesi hazırlayıp 3 ay içinde kat malikleri kuruluna sunması zorunlu
Avans toplanabilecek: Geçici işletme projesi onaylanana kadar gerekli avansların toplanmasına imkan tanındı.
Aidat artışı sınırı: Mevcut işletme projesi varsa, geçici projeyle belirlenecek bedeller yeniden değerleme oranını aşamayacak.
Yönetim planı değişikliği kolaylaştı: Değişiklik için gereken çoğunluk kat maliklerinin beşte dördünden üçte ikisine düşürüldü .
TOKİ ve İhale Tarafı…
Damga vergisi istisnası: TOKİ tarafından 31/12/2027’ye kadar yapılacak sosyal konut ve konutla birlikte ihale edilen yapım işlerinde ihale kararları ve sözleşmeler damga vergisinden istisna .
İmar, Yapı Denetimi ve Çevre…
Yangın güvenliği, yapı denetimi, beton üreticileri ve zemin etüt kuruluşlarına yeni kurallar ve denetim yükümlülükleri getirildi.
Çevre danışmanlık firmalarına yeni yükümlülükler eklendi.
Kapsamı geniş: Tapu Kanunu, Damga Vergisi, Kat Mülkiyeti, Kooperatifler, Çevre, İmar, Kadastro, Yapı Denetimi, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve 375 sayılı KHK dahil 15 kanunda değişiklik yapıyor.
Herkes bir şey bekler:
Biri mühür, biri huzur, biri sadece babasının “olur” demesini.
Kamera döner, hayat akar.
Replikler ezberlenmez; çünkü hayat ezbere gelmez…
- Dijital Ürün Pasaportu (DPP) için zorunluluğu Geliyor…
Şu an için 2026’da zorunlu başlayan bir sektör yok.
Resmi takvime göre:
- 2024: ESPR Tüzüğü kabul edildi, yasal çerçeve tamam.
- 2025-2026: Delegasyon Tasarrufları yayınlanıyor. Yani her sektör için “hangi bilgi, nasıl formatta olacak” kuralları netleşiyor. Firmalar hazırlık yapıyor.
- 2027: İlk zorunlu uygulama tekstil ve hazır giyim ile başlıyor
- 2027 sonrası: Batarya, elektronik, mobilya, çimento, çelik, ayakkabı gibi gruplar sırayla devreye girecek. Tarihler Delegasyon Tasarrufu çıktıkça netleşiyor.
Neden 2026 yok ? Çünkü AB önce kuralları yazıyor, sektöre uyum süresi veriyor. 2026 daha çok “hazırlık ve pilot uygulama” yılı. Bazı büyük markalar gönüllü olarak 2026’da DPP koymaya başlayabilir ama yasal zorunluluk değil.
- Vatikan’ın Yapay Zekayla Olan İmtihanı…
Papa Francis 2023’ten beri “AI etik olmalı, insan onurunu korumalı” mesajını veriyor.
2024’te G7’de konuşan ilk Papa olmuştu.
29 Mayıs’ta Anthropic + Gates Vakfı’nın 200 milyon $’lık “Claude’u sağlık/eğitim/tarımda kullanma” projesi duyuruldu. Vatikan daha önce Anthropic, Microsoft, IBM ile “Rome Call for AI Ethics” imzalamıştı. Bu yeni proje, Papa’nın sık vurguladığı “AI yoksul ülkelere hizmet etmeli” söylemiyle paralel.
Vatikan, Microsoft ile iş birliğinde dijital arşivlerini ve Aziz Petrus Bazilikası’nı 3D tarayıp AI ile erişilebilir hale getirme projesini sürdürüyor.
“Dijital misyonerlik” kapsamında Vatikan’ın sosyal medya hesapları ve AI destekli çok dilli içerik üretimi de gündemde.
Bir rüzgâr eser, ağaçlar eğilir, insanlar eğilmez.
Mayıs geçer, sıkıntı kalır.
Son karede:
Bir adam, bir tarla, bir sessizlik.
Kavakların hışırtısı, söylenemeyen her şeyin tercümanı…
Çin’den Yapay Zeka Haberlerine Bakalım…
- DeepSeek V4 Pro fiyatını %75 kalıcı düşürdü…
Çinli DeepSeek, V4 Pro modelinin %75 indirimini kalıcı hale getirdi. Frontier modellere göre ∼11 kat daha ucuz hale geldi.
Bu sadece promosyon değil. Model baştan ucuza çalışacak şekilde tasarlandı. Batılı laboratuvarların premium fiyatlı AI iş modelini sarstı.
Artık her şirket “neden 11 kat fazla ödeyeyim?” diye soruyor. Çin, AI inference maliyetinde tabanı sıfırladı.
- Çin’de AI’ya dev kamu ve özel yatırım dalgası…
Mayıs’ta açıklanan verilere göre Çin, 2026’nın ilk 5 ayında AI altyapısına 1.2 trilyon yuan / ∼165 milyar $ yatırım yaptı
ABD’nin çip kısıtlamalarına rağmen kendi LLM’lerini, veri merkezlerini ve çip ekosistemini büyütmek. Baidu, Alibaba, Huawei yeni veri merkezi kümeleri açtı.
DeepSeek gibi modellerin bu kadar ucuza çıkabilmesinin arkasında devlet destekli ucuz hesaplama gücü var
Neden güzel? Çin sadece model yapmakla kalmıyor, AI’ı herkes için erişilebilir hale getirecek fiyat kırıyor ve altyapıya milyarlar gömüyor. Bu rekabet tüm dünyaya yarıyor.
Son söz; Taşra, insanın içine işleyen o ince sızıdır;
Ne gidersin, ne kalırsın.
Sadece bakarsın.
Ve Mayıs, her yıl aynı yerinden kanar…
